De droogte van deze zomer is duidelijk voelbaar op de Veluwe. Waar de Rijn bij Lobith historisch laag staat voor de tijd van het jaar, blijft het waterpeil van de Veluwerandmeren zelf stabiel. Toch ondervindt de regio wel degelijk gevolgen, vooral in de beken en het grondwater.
Randmeren blijven op peil, beken niet
Het Wolderwijd, Veluwemeer, Drontermeer en Nuldernauw vormen samen de Veluwerandmeren. Dit water heeft een vastgezet peil dat via sluizen wordt beheerd. Sinds de opening van het aquaduct bij Harderwijk in 2004 vormen ze bovendien één samenhangend waterpeil. Daardoor zakken de randmeren niet mee met de dalende rivierafvoer, in tegenstelling tot de Rijn bij Lobith.
Anders ligt het bij de beken die de Veluwe ontwateren. Waterschap Vallei en Veluwe meldt droogval in de bovenlopen van onder meer de Schuitenbeek, de Hoevelakense Beek, de Barneveldse Beek, de Esvelderbeek en verschillende Oost-Veluwse beken. Kortstondige buien zorgen soms voor tijdelijk herstel, maar bij aanhoudend droog en warm weer vallen deze waterlopen snel weer terug.
Onttrekkingsverbod sinds 12 juni
Om verdere verdroging te beperken, geldt sinds 12 juni 2026 een onttrekkingsverbod voor oppervlaktewater. Dit verbod is van kracht in gebieden waar het waterschap geen water kan aanvoeren vanuit de IJssel, de Nederrijn of de Randmeren. In die specifieke gebieden zorgen gemalen er normaal voor dat water wordt ingepompt om sloten, vaarten en polders op peil te houden. Waar die aanvoer ontbreekt, mag geen water meer worden onttrokken voor beregening.
Een laag waterpeil heeft volgens het waterschap meerdere nadelige gevolgen. Waterplanten en dieren die afhankelijk zijn van voldoende water ondervinden schade, terwijl hogere watertemperaturen leiden tot zuurstoftekort en versterkte algengroei. Ook oevers en keringen lopen risico op verzakking of uitdroging.
Vooruitzicht blijft onzeker
Het waterschap monitort de situatie doorlopend, op basis van metingen bij stuwen, grondwaterpeilingen en weersverwachtingen van het KNMI. Een verdere daling van de grondwaterstanden wordt verwacht zolang de droge periode aanhoudt. Landelijk wordt de droogte van 2026 door de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling inmiddels vergeleken met het extreem droge jaar 1976.
Voor recreanten en watersporters op de randmeren verandert er vooralsnog weinig: het peil daar blijft door de sluizen gewaarborgd. De echte impact van de droogte speelt zich af in de beken, de landbouw en het grondwater van de Veluwe zelf.
Meer informatie over het onttrekkingsverbod is hier te lezen.
